Tốn hàng chục nghìn tỉ đồng, thành phố vẫn ngập
Những năm qua, TP.Hồ Chí Minh tốn hàng trăm triệu USD cho công tác chống và xóa ngập, nhưng thực tế cứ sau mỗi cơn mưa lớn hoặc thậm chí không mưa (triều cường dâng) là đường sá TP.Hồ Chí Minh lại mênh mông biển nước. Ngập nước dường như trở thành nét “đặc trưng” của một thành phố được xếp vào bậc hiện đại nhất cả nước.
Bài 1: Tốn hàng chục nghìn tỉ đồng, thành phố vẫn ngập

Theo Trung tâm Điều hành chống ngập, hiện trên địa bàn TPHCM còn 68 điểm ngập úng do mưa. Tuy nhiên, thực tế từ những cơn mưa vừa qua cho thấy, số điểm ngập không chỉ dừng lại ở con số 68. Trong khi đó, công tác chống và xóa ngập suốt nhiều năm qua vẫn cứ loay hoay theo kiểu chắp vá, chưa giải quyết căn cơ.

Loay hoay chống ngập

Theo tìm hiểu của PV Báo Lao Động, từ tháng 1.2006, trên địa bàn TPHCM có 105 điểm ngập (47 điểm ngập do mưa, 51 điểm ngập do mưa kết hợp triều cường). Sau gần 10 năm triển khai các giải pháp nạo vét cống, xây thêm cống mới, lắp đặt các van ngăn triều và triển khai các dự án thoát nước với quy mô lớn lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè... tốn hàng chục nghìn tỉ đồng, đến nay TPHCM vẫn còn đến 68 điểm ngập nước do mưa, chưa kể các điểm ngập do triều cường. Một chuyên gia về cấp thoát nước nhận định, thực tế này cho thấy TPHCM vẫn loay hoay và chưa thể giải quyết căn cơ chống ngập.

Suốt những năm qua, TPHCM gặp phải tình trạng lặp đi lặp lại đó là “điểm ngập cũ chưa xóa xong lại phát sinh điểm ngập mới”. Cụ thể theo Trung tâm Điều hành chống ngập TPHCM, năm 2011, TPHCM đã xóa được 49 điểm ngập trong tổng số 58 điểm ngập do mưa. Đến năm 2013 xóa được 47 điểm ngập và chỉ còn 6 điểm ngập do mưa nhưng đến năm 2014, có 33 điểm tái ngập và phát sinh 29 điểm ngập mới. Điều này cũng giải thích phần nào câu hỏi vì sao trong suốt 10 năm qua, dù tốn hàng chục nghìn tỉ đồng, nhưng TPHCM chỉ giảm được 37 điểm ngập (từ 105 điểm còn 68 điểm).

Cống mới xây đã lạc hậu

Theo Trung tâm Điều hành chống ngập nước TPHCM, nguyên nhân của tình trạng tái ngập và điểm ngập phát sinh chủ yếu là do nhiều công trình đang trong quá trình thi công làm thu hẹp dòng chảy, trong khi đó mưa lớn và dồn trong thời gian ngắn cộng với rác ngăn cản khả năng thoát nước của hệ thống cống. Ngoài ra, một nguyên nhân khác được chỉ ra là do hệ thống thoát nước cũ kỹ, quá tải, kênh rạch bị bồi lắng khiến nước không thoát kịp. Lãnh đạo Trung tâm Điều hành chống ngập nước TPHCM cho biết, với tình hình nguồn vốn khó khăn cũng như nhân lực rải đều cho nhiều dự án nên đến hết năm 2015 thành phố chỉ giải quyết được 51/68 điểm ngập khu vực trung tâm, 17 điểm ngập còn lại sẽ được giải quyết trong năm 2016.

PGS - TS Hồ Long Phi - Viện trưởng Viện Nghiên cứu nước và biến đổi khí hậu thuộc Đại học Quốc gia TPHCM, Phó ban Điều hành chương trình chống ngập TPHCM - cho rằng, hiện thành phố mới nâng cấp, đầu tư xây dựng mới nhiều công trình nhằm xóa các điểm ngập nước tại nội thành. Tuy nhiên, hệ thống cống mới xây lại làm theo thiết kế từ những năm 2004 - 2007 nên đến giờ cũng đã lạc hậu so với diễn biến tình hình mưa lũ, triều cường trên thực tế. Cụ thể, theo thiết kế hệ thống cống mới xây hiện nay chỉ chịu được những cơn mưa 85- 92mm kéo dài khoảng 3 giờ. Khi gặp những trận mưa lớn hơn, hệ thống mới của thành phố không tiêu thoát kịp. Hơn nữa, hệ thống cống có nhiệm vụ thu gom nước trên mặt đường vừa được làm mới trong các dự án cải thiện môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé với tổng vốn đầu tư hàng trăm triệu USD… cũng chỉ có khả năng tiêu thoát nước cho những cơn mưa khoảng 85mm kéo dài trong 3 giờ. Còn hàng loạt hệ thống cống tiêu thoát nước của các quận Tân Bình, Tân Phú, Bình Tân, Thủ Đức, quận 2, quận 9, quận 7, Bình Thạnh… hiện đã cũ, khả năng tiêu thoát nước chỉ đáp ứng được cho những cơn mưa 40 - 60mm.

Theo PGS - TS Hồ Long Phi, đây là một minh chứng điển hình cho khả năng hữu hạn trong công tác chống ngập bằng các giải pháp công trình. Bởi khả năng thu gom nước của các công trình cống thoát nước, đê, kè ngăn nước thủy triều phụ thuộc hoàn toàn vào công suất thiết kế, trong khi tình hình mưa lũ, triều do ảnh hưởng của hiện tượng biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

Trong các năm 2011 - 2014, TPHCM duy tu nạo vét 2.515km cống, thay 2.511km cống các loại có nguy cơ lún sụt; thực hiện 370 hạng mục công trình cấp bách để góp phần xóa, giảm các điểm ngập hiện hữu; hoàn thành đưa vào vận hành 4 dự án ODA lớn, trong đó có bổ sung 175,05km cống vào hệ thống thoát nước chung của TP; hoàn thành đưa vào vận hành 73 dự án cải tạo, phát triển hệ thống thoát nước với tổng chiều dài 224km.

Tác giả bài viết: TRẦN PHAN, ĐĂNG HẢI

Nguồn tin: laodong.com.vn